Dla wujkowatych w ścisłym znaczeniu nie rozpoznano wyraźnych cech apomorficznych. Należące tu gatunki mają powiększone przedpiersie formujące mostek przedbiodrowy i zwykle normalnie rozgałęzioną żyłkę R4+5. Samice zwykle mają proste przysadki odwłokowe i teleskopowe końcowe elementy odwłoka. U samców albo przysadki mają formę walwowatą, albo hypandrium jest spłaszczone lub kilowate.
Biologia i ekologia Do rodziny tej należą muchówki drapieżne, polujące na różne owady, a także roztocze i skoczogonki. Niektóre z nich odwiedzają kwiaty, żywiąc się nektarem lub pyłkiem. Larwy, również drapieżne, rozwijają się w wilgotnej glebie, odchodach, gnijącym drewnie, a przedstawiciele Hemerodromiinae i Clinocerinae w różnych środowiskach wodnych, jak strumienie, rzeki i źródła.
Pojaw dorosłych niektórych gatunków jest zsynchronizowany tak, że tworzą one chmary. Przedstawiciele Empidinae charakteryzują się odbywaniem skomplikowanych rytualnych lotów godowych, podczas których samce wręczają samicom podarunek. W zależności od gatunku może to być upolowana ofiara, różnego rodzaju niejadalny przedmiot lub tylko pusty balon uformowany z wydzieliny.