Ideę reaktywowania Muzeum w Świętochłowicach podjęli w latach 70. członkowie Towarzystwa Miłośników Świętochłowic. Z inicjatywy społecznej, przy poparciu władz miejskich w zabytkowym budynku przy ul.Dworcowej 14, wyremontowanym wysiłkiem świętochłowickich zakładów pracy, dnia 21 lipca 1977 otwarto Miejską Izbę Regionalną. Kierownikiem jej został Witold Kossobudzki. Mieszkańcom miasta zaprezentowano wtedy stałą ekspozycję obrazującą dzieje miasta. W 1981 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, biorąc pod uwagę rolę, jaką spełnia ta placówka w życiu kulturalno-oświatowym i wychowawczym miasta, postanowieniem z dnia 6 maja 1981 zmieniło nazwę Miejskiej Izby Regionalnej na Społeczne Muzeum Regionalne.
16 maja 1991 Rada Miejska zmieniła placówkę ze Społecznego Muzeum na Muzeum Miejskie, zatwierdziła nowy statut i oddała w wieczyste użytkowanie nieruchomości przy ulicy Dworcowej 14. Do 2012 roku głównym zadaniem Muzeum Miejskiego było gromadzenie, opracowywanie, zabezpieczanie i popularyzowanie zabytków związanych z historią miasta i Górnego Śląska, wydawało także publikacje dotyczące miasta Świętochłowice (w tym tomy I–VII naukowego periodyku „Rocznik Świętochłowicki” pod redakcją dra Zbigniewa Kapały – w latach 1999–2006).