Właśnie w tym nurcie w 1906 powstaje Narodowy Związek Robotniczy, zależny od Narodowej Demokracji.

Zabór rosyjski W byłej Kongresówce pierwsze organizacje zawodowe powstały jako „Kasy Oporu”, tworzone przez Ludwika Waryńskiego W czerwcu 1878 liczyły blisko 300 członków. Pierwsza nieudana próba powołania związku nastąpiła w 1892 poprzez przekształcenie cechu piwowarskiego. Pierwszy związek zawodowy metalowców „Siła” powstał w 1894 z inicjatywy SDKPiL. Został on jednak rozbity po aresztowaniach w 1895.

Ruch związkowy na szerszą skalę pojawił się w 1905. W sierpniu 1905 powstał związek zawodowy garbarzy. Organizacje o charakterze socjalistycznym w dużej mierze współpracowały z Socjaldemokracją Królestwa Polskiego i Litwy oraz PPS, a od 1907 z PPS-Lewicą. Liberalizacja w Królestwie Polskim spowodowało także, że w 1906 powstało tu Stowarzyszenie Robotników Chrześcijańskich.