Tło thumb|Tablica upamiętniająca 60. rocznicę wysiedleń Polaków z Kresów Wschodnich Pierwsza fala masowych przesiedleń Polaków z Kresów miała miejsce w latach 1935–1938 podczas likwidacji polskich regionów autonomicznych: Marchlewszczyzny i Dzierżowszczyzny, oraz w okresie operacji polskiej NKWD, druga w latach 1940–1941 podczas czterech wielkich akcji deportacyjnych Polaków z Kresów (sowieckie deportacje 1939–1941).
Pomiędzy styczniem i październikiem 1944 r. Armia Czerwona zajęła wschodnią część II Rzeczypospolitej. Formalną podstawę do przesiedleń ludności polskiej stworzył dekret Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 22 czerwca 1944 r. na mocy którego uzyskali prawo przyjęcia obywatelstwa polskiego – w drodze wyjątku od dekretu Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 29 listopada 1939 r. o nabyciu obywatelstwa radzieckiego przez mieszkańców Zachodniej Ukrainy i Zachodniej Białorusi – ci wszyscy, którzy pełnili służbę wojskową w Armii Polskiej lub czynnie jej pomagali w walce. 27 lipca tego roku rząd radziecki i PKWN podpisały porozumienie o wyznaczeniu granicy polsko-radzieckiej wzdłuż tzw. linii Curzona. 9 września PKWN porozumiał się z rządami Ukraińskiej SRR i Białoruskiej SRR ws.