Jednym z najważniejszych ośrodków była tzw. Praga Biskupia, należąca do biskupów kamienieckich. Jeszcze przed formalnym nadaniem praw miejskich posiadała ona stosunkowo rozwiniętą zabudowę, układ ulic oraz zaplecze handlowe i rzemieślnicze. W pierwszej połowie XVII wieku powstał tutaj klasztor i kościół bernardynów. Szczególne znaczenie religijne uzyskała wzniesiona w 1642 roku kaplica Matki Bożej Loretańskiej, która stała się jednym z ważniejszych miejsc kultu na prawym brzegu Wisły.
10 lutego 1648 roku król Władysław IV Waza nadał Pradze prawa miejskie. Przywilej królewski usankcjonował rozwój istniejącego już ośrodka miejskiego. Praga posiadała własny samorząd i przez ponad 140 lat pozostawała formalnie odrębnym miastem od Warszawy.
Nie była przy tym jedynym ośrodkiem miejskim istniejącym na prawym brzegu Wisły. W sąsiedztwie funkcjonowały m.in. Skaryszew, który otrzymał prawa miejskie w 1641 roku, oraz Golędzinów. Poszczególne miasta, jurydyki i osady miały odrębnych właścicieli i administrację, przez co prawobrzeżna część aglomeracji nie tworzyła w XVII i przez znaczną część XVIII wieku jednolitego organizmu miejskiego.