Makian Luar) odnosi się do zachodniej części wyspy.

W użyciu jest także malajski Moluków Północnych wraz z językiem indonezyjskim. Odnotowano, że znaczna grupa osób z zachodniej części wyspy zna również język makian wschodni. Tym niemniej w nowszych czasach wzmocniła się pozycja malajskiego w roli środka komunikacji międzyetnicznej.

Został słabo udokumentowany w literaturze. Opublikowano pobieżne listy słownictwa. Skrótowy opis jego gramatyki opracował C.L. Voorhoeve.

Klasyfikacja Jest silnie odrębny od pozostałych języków regionu, toteż jego przynależność przez dłuższy czas pozostawała nieustalona. Pierwotnie został zaliczony do języków austronezyjskich, podobnie jak język taba ze wschodniej części wyspy. W 1890 r. F.S.A. de Clercq zwrócił uwagę na brak wzajemnej zrozumiałości między oboma językami wyspy Makian. Wcześniej, w 1872 r., powiązał makian zachodni z językami północnej Halmahery, lecz propozycja ta nie przyjęła się w literaturze. W toku późniejszych badań potwierdzono słuszność tej opinii, ujawniając, że języki wschodni i zachodni w ogóle nie są ze sobą spokrewnione. W 1976 r. indonezyjski językoznawca F.S. Watuseke wykazał, że makian zachodni to jeden z języków północnohalmaherskich (North Halmahera, NH), na podstawie analizy zbieżności słownikowych. Dodatkowo C.L.