Wczesne powstanie gnieźnieńskiej metropolii kościelnej (około roku 1000; dla porównania: biskupstwo w Pradze uzyskało status archidiecezji w roku 1344), w rezultacie starań Bolesława Chrobrego przy poparciu cesarza Ottona III, miało kluczowe znaczenie dla przetrwania wczesnośredniowiecznej monarchii Piastów, jak i dla zjednoczenia królestwa po okresie rozbicia dzielnicowego.
W późniejszym czasie krajem kilkakrotnie wstrząsały spory wewnętrzne, które dwukrotnie – za czasów Mieszka II i Kazimierza Odnowiciela prowadziły do rozkładu instytucji państwowych. Spory wewnętrzne dotyczyły między innymi wprowadzanego feudalizmu i chrześcijaństwa, doprowadzając w 1037 r. do wybuchu powstania ludowego. Opisywany okres skończył się panowaniem Bolesława Krzywoustego. Władca ten ponownie objął zwierzchnictwem Pomorze, a następnie wobec niepowodzenia swojej polityki węgierskiej zdecydował się zostać lennikiem cesarskim. Przed śmiercią wydał ustawę sukcesyjną, która zapoczątkowała w Polsce okres rozbicia dzielnicowego.
Pradzieje ziem polskich
Słowianie na ziemiach dzisiejszej Polski
thumb|Grzywny siekieropodobne z grodziska w Kostkowicach, IX – połowa X wieku