thumb|Jan Chryzostom Pasek pod Lachowiczami, obraz Juliusza Kossaka Wojna polsko-rosyjska (1654–1667), wojna moskiewska 1654–1667Tadeusz Korzon, Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, wyd. II t. II Epoka przedrozbiorowa, Lwów-Warszawa-Kraków 1923, wyd. Ossolineum, s. 349. wersja elektroniczna. – wojna obronna Rzeczypospolitej Obojga Narodów wobec najazdu na jej terytorium wojsk Carstwa Rosyjskiego rozgrywająca się w latach 1654–1667, na czas której przypadł również potop szwedzki (1655–1660).
Wojna rozpoczęła się wiosną i latem 1654 roku od inwazji armii liczącej, w zależności od źródeł i opracowań, od 70 tys. do ponad 150 tys. żołnierzy rosyjskichWedług Władysława Konopczyńskiego (Dzieje Polski nowożytnej, Warszawa 1986, wyd. Pax, tom II, str 14-15). Tadeusz Korzon mówi nawet o 200 tysiącach żołnierzy rosyjskich (Dzieje wojen i wojskowości w Polsce, wyd. II t. II Epoka przedrozbiorowa, Lwów-Warszawa-Kraków 1923, wyd. Ossolineum, s.349.) Według innych źródeł 70 tys. żołnierzy rosyjskich najechało na Litwę i ok. 10 tys. na Ukrainę (Konrad Bobiatyński, Od Smoleńska do Wilna. Wojna Rzeczypospolitej z Moskwą 1654–1655, Zabrze 2004, s. 35–36.).