Właściwości Metale ziem rzadkich to srebrzystobiałe, stosunkowo miękkie i reaktywne metale, które na powietrzu łatwo pokrywają się warstwą tlenku. W związkach chemicznych występują niemal wyłącznie na trzecim stopniu utlenienia, choć cer tworzy też trwałe związki na czwartym, a europ na drugim. Ze względu na zbliżoną konfigurację elektronową mają bardzo podobne właściwości chemiczne, co sprawia, że ich wzajemne rozdzielenie jest trudne i kosztowne. W szeregu lantanowców wraz ze wzrostem liczby atomowej maleje promień jonowy, czyli zachodzi tak zwana kontrakcja lantanowców, która stopniowo różnicuje ich zachowanie. Wiele z tych pierwiastków cechuje się szczególnymi właściwościami magnetycznymi i luminescencyjnymi, na których opiera się większość ich zastosowań.
Występowanie i złoża thumb|Bastnazyt, jeden z głównych minerałów rud metali ziem rzadkich Metale ziem rzadkich należą do pierwiastków litofilnych, czyli koncentrujących się w skorupie ziemskiej, oraz niekompatybilnych, które podczas topienia skał lub krystalizacji magmy gromadzą się w stopie.