Poprzez porównanie synchronicznych stanów terminologii postrzeganych jako sposób formalizacji poszczególnych systemów pojęć przypisywanych różnym epokom chronologicznym, możliwe jest ustalenie tempa rozwoju wybranego fragmentu pojęciowego obrazu świata, jego ilościowych i jakościowych odmian historycznych, etapów specjalizacji i tworzenia gałęzi poszczególnych dyscyplin naukowych. Może to posłużyć jako podstawa do badań mających na celu określenie przyczyn i warunków sprzyjających pogłębianiu wiedzy. To podejście tworzy też możliwość dokonania rekonstrukcji historycznego stanu i tendencji rozwoju danej kultury.
Koncepcja antropolingwistyki została przedstawiona na międzynarodowej konferencji „Język i kultura” w Białymstoku w 2004 roku, gdzie uczeni z Danii, Niemiec, Polski, Rosji, Ukrainy i Wielkiej Brytanii, pracujący w dziedzinie leksykologii, terminoznawstwa oraz lingwistyki kognitywnej i porównawczej, podpisali „Manifest Białostocki”, w którym zostały określone przesłanki dla pojawienia się i podstawowe cechy antropolingwistyki. W tym samym roku powstała też Białostocka seria antropolingwistyki (pierwszy tom – Language and Culture: Establishing foundations for anthropological linguistics). W następnym roku został wydany pierwszy podręcznik pt.