II, Poznań 1992 , do oddawania członków rodziny – synów (filii familias) lub córek (filiae familias) – podległych władzy ojcowskiej (patria potestas) w mancipium, do ustanawiania władzy męża (manus) nad żoną w drodze coemptio, do sporządzania testamentu mancypacyjnegoGaius, Institutiones II,102: Accessit deinde tertium genus testamenti, quod per aes et libram agitur: qui enim neque calatis comitiis neque in procinctu testamentum fecerat, is, si subita morte urguebatur, amico familiam suam, id est patrimonium suum, mancipio dabat eumque rogabat, quid cuiqui post mortem suam dari vellet. Quod testamentum dicitur per aes et libram, scilicet, quia per mancipationem peragitur.Doszedł później trzeci rodzaj testamentu, sporządzonego z użyciem spiżu i wagi. Kto bowiem nie sporządził testamentu ani na zwołanym zgromadzeniu ludowym, ani w szyku bojowym, ten, jeżeli zagroziła mu rychła śmierć, oddawał przyjacielowi swój dobytek, to znaczy ojcowiznę swoją, poprzez mancypację i polecał mu, co i komu chciałby, żeby dane było po jego śmierci. Testament taki nazywa się (testamentem sporządzonym) poprzez spiż i wagę, dlatego że dochodzi do skutku poprzez obrzęd uchwycenia ręką.