Bitwa pod Hołowczynem – starcie zbrojne, które miało miejsce 14 lipca 1708 roku podczas Wielkiej Wojny Północnej.

Bitwa stoczona została między armią rosyjską (39 000 żołnierzy) dowodzoną przez feldmarszałka Borisa Szeremietiewa, a armią szwedzką (12 500 żołnierzy), na której czele stał król Szwecji Karol XII. Pomimo przeszkód naturalnych i przewagi liczebnej nieprzyjaciela (także w artylerii), Szwedzi odnieśli znakomite zwycięstwo, zaliczane do najwybitniejszych osiągnięć Karola XII.

Wstęp Po wieloletnich gonitwach na terenie Rzeczypospolitej i Saksonii król Szwecji Karol XII nie mógł już sobie pozwolić na dalsze lekceważenie odnoszącej coraz poważniejsze sukcesy Rosji. Ruszył więc na wschód, licząc, że i tym razem szybko pokona przeciwnika. Najlepszą drogą do wnętrza Rosji była długa trasa z Grodna przez Mińsk i Smoleńsk. Na drodze ze Smoleńska do Moskwy nie było już żadnej większej rzeki, przez którą trzeba by się przeprawiać. Karol XII wybrał jednak krótszą, ale za to trudniejszą trasę przez rzeki Berezynę i Druć. Armia szwedzka w czerwcu 1708 roku opuściła swe zimowe kwatery leżące w pobliżu Radoszkowic i ruszyła wybraną przez swego króla trasą.