Początki. Czasy piastowskie Pierwsze ślady pobytu ludzi w dorzeczu Warty datują się na okres po ostatnim zlodowaceniu, kiedy to w XII–X tysiącleciu p.n.e. na terenach, z których wycofał się lodowiec, zaczęły docierać gromady wędrownych myśliwych, polujących na renifery na obszarach miejscowej tundry. Od VI w. n.e. w Wielkopolsce zamieszkiwała już ludność osiadła, która w obronie przed różnymi zagrożeniami zaczęła budować grody. Pierwszy taki, jeszcze przedpiastowski, gród powstał na wyspie w VIII lub IX wieku. Nazywany on jest obecnie „grodem Poznana” (nazwę Poznań wywodzi się od imienia Poznan). Gród piastowski powstał w X wieku i był jednym z bardziej znaczących grodów Wielkopolski, do których, oprócz Poznania, należały też Giecz, Gniezno, Grzybowo, Moraczewo, Kruszwica, Ląd i Ostrów Lednicki (później, wraz z rozwojem Wielkopolski, dołączyły do nich grody na jej obrzeżach: Kalisz, Konin na wschodzie oraz Międzyrzecz i Santok na zachodzie). Ówczesne państwo Polan nie miało stolicy w dzisiejszym rozumieniu tego słowa.