Trzecią część tego zespołu, przylegającą od północy zarówno do części książęcej jak i katedralnej, utworzono i otoczono wałami (wzdłuż dzisiejszej ulicy księdza Posadzego) pod koniec X wieku. W części tej utworzono rezerwat archeologiczny Genius Loci, w którym są prezentowane między innymi fragmenty wałów obronnych z czasów Mieszka IW podziemiach kościoła oo. franciszkanów w Poznaniu znajduje się obecnie makieta tego wczesnopiastowskiego grodu z czasów panowania Bolesława Chrobrego. Historia Ostrowa Tumskiego jest tam przedstawiona w formie spektaklu z użyciem światła, dźwięku i efektów specjalnych..
W południowej części Ostrowa Tumskiego, na terenie obecnej dzielnicy Zagórze, znajdowała się też druga część tego kompleksu grodowego, zwana osadą św. Mikołaja, również otoczona wałami, w której zamieszkiwała ludność służebna.
Według prof. Hanny Kóčki-Krenz liczba mieszkańców grodu wynosiła ok. 200 osób. Wszystkie części grodu były otoczone wałem o wysokości ok. 10 m i szerokości u podstawy ok. 20 m. Łączna długość wałów wynosiła ok. 2 km. Fundamenty wałów wykonano w konstrukcji skrzyniowej w formie skrzyń podwalinowych. Na skrzynie te układano kilka warstw kamieni a następnie na przemian warstwy drewna i ziemi (budowa rusztowa).