mały|300px|Położenie ekosfery zależy od jasności gwiazdy Ekosfera (gr. oikos dom + sphaira kula), ekostrefa, także: „strefa zamieszkiwalna” (), „strefa Złotowłosej” () – strefa wokół gwiazdy, o kształcie zbliżonym do warstwy sferycznej, w której obrębie na wszystkich znajdujących się planetach mogą panować warunki fizyczne i chemiczne umożliwiające powstanie, utrzymanie i rozwój organizmów żywych, z których za najistotniejszy uważane jest istnienie ciekłej wody.
Historia pojęcia Po raz pierwszy wprowadził koncepcję okołogwiazdowej strefy mieszkalnej Edward Maunder w 1913 w jego książce Life on Other Planets. Pierwotnie określano ekostrefę Słońca jako pasmo pomiędzy orbitami Wenus i Marsa. Precyzyjniejsza definicja określa ją jako obszar, w którego paśmie temperatura powinna być zawarta między 203–353 K (−70 a +80 °C) oraz konieczna jest również obecność wody ciekłej () na powierzchni i niezwiązanego tlenu () w atmosferze. Na Ziemi znane są jednak organizmy beztlenowe, dla których tlen jest szkodliwy, a nawet zabójczy.