Hayes porzucił liceum w Memphis, ale jego byli nauczyciele zachęcili go do powrotu do Manassas High School, którą ukończył w wieku 21 lat. Po ukończeniu szkoły średniej, otrzymał kilka stypendiów muzycznych z uczelni wyższych. Odrzucił wszystkie, aby zapewnić swojej najbliższej rodzinie, pracując w Memphis w zakładzie mięsnym w ciągu dnia i grając w pobliskim północnym Missisipi co wieczór w klubach nocnych. Jego pierwsze zawodowe występy miały miejsce pod koniec lat 50. w Curry’s Club w południowej części Memphis.
Kariera Uważany jest za jednego z prekursorów rapu. Hayes w czasie swej długoletniej kariery wywarł olbrzymi wpływ na pokolenia afroamerykańskich muzyków. Stał się zarówno symbolem ekspresji seksualnej, jak i wyrazem dumy z tożsamości afroamerykańskiej w społeczeństwie Ameryki Północnej. Hayes nagrywał popularne piosenki, muzykę filmową oraz bardziej znaczące dzieła, których przykładem jest monumentalna 15-minutowa pieśń „Joy”.
Największym przebojem Hayesa jest temat muzyczny do filmu Shaft (1971). Za ten utwór otrzymał on w 1972 roku Oscara w kategorii najlepsza piosenka oryginalna do filmu.