W 1885 zdał egzaminy końcowe.

W 1886 rozpoczął naukę w Victoria College w Stellenbosch. W 1891 ukończył uczelnię z dyplomami pierwszej klasy, z literatury i fizyki. Następnie uzyskał stypendium Ebdena i wyjechał do Europy, aby studiować prawo w Christ’s College na Uniwersytecie w Cambridge. Studia ukończył w 1893, uzyskując wcześniej wiele nagród akademickichSmuts (1952), s. 23.. W 1894 rozpoczął praktykę adwokacką w Middle Temple. W czerwcu 1895 Smuts wrócił do Kolonii Przylądkowej.

Po powrocie do Południowej Afryki rozpoczął praktykę prawniczą w Kapsztadzie. Z biegiem czasu coraz bardziej poświęcał się polityce. Swoją karierę w tym zakresie rozpoczął od zapisania się do Afrikaner Bond. Pisał również artykuły do gazety „Cape Times”. W 1895 został doradcą prawnym słynnego brytyjskiego przedsiębiorcy – Cecila Rhodesa. Po rajdzie Jamesona w 1896 zerwał kontakty z Rhodesem i na pewien czas zrezygnował z działalności politycznej. W sierpniu tego roku przeniósł się do Johannesburga. Wkrótce znowu się przeprowadził, tym razem do Pretorii. W kwietniu 1897 poślubił Isie Krige, którą poznał podczas studiów w Victoria College.