Instytut prowadzi także działalność wzorcującą i certyfikacyjną oraz wydaje opinie techniczne.
Instytut nawiązuje i prowadzi współpracę z krajowymi i zagranicznymi jednostkami naukowymi i badawczymi, klastrami, sieciami naukowymi, centrami zaawansowanych technologii oraz jednostkami w strukturach samorządowych. Jest organizatorem konferencji i seminariów naukowych. Prowadzi specjalistyczne szkolenia wspierające rozwój specjalistycznych kompetencji, umiejętności twardych i miękkich w wielu różnych dziedzinach nauki.
Historia Historia instytutu sięga początków lat 50. XX wieku. W 1957 roku, z połączenia Centralnego Biura Konstrukcji Maszyn Górniczych z Instytutem Mechanizacji Górnictwa powstał Instytut Doświadczalno-Konstrukcyjny Przemysłu Węglowego, który w 1958 roku zmienił nazwę na Zakłady Konstrukcyjno-Mechanizacyjne Przemysłu Węglowego.
W latach 1974–1975 doszło do zmian w strukturze ZKMPW, kształtujących zarys przyszłego EMAG-u. Formalnie usankcjonowano je zarządzeniem Ministra Górnictwa i Energetyki, który dnia 30 grudnia 1975 roku powołał do życia Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Systemów Mechanizacji Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG.