Morfologia thumb|Rośliny jednoliścienne: rzęsa, spirodela wielokorzeniowa, żabiściek pływający i osoka aloesowata thumb|Rośliny jednoliścienne: daktylowce nad brzegami i rdestnica nawodna w rzece thumb|Storczyk Trichoglottis atropurpurea thumb|Pszenica zwyczajna Łodyga Zwykle zielna, rzadziej zdrewniała (np. bambusowe i palmy), często bez przyrostu wtórnego na grubość, a jeśli występuje ma charakter „anormalny”. Łodygi wyrastają zwykle z kłącza, są liczne i rozgałęziają się sympodialnie. Liście Zwykle pojedyncze, całe, wydłużone, mogą być siedzące lub pochwiaste, rzadko zróżnicowane są na ogonek liściowy i blaszkę liściową, pozbawione są przylistków. Główne wiązki przewodzące równolegle lub łukowate (czasem wtórnie użyłkowanie siatkowate – u obrazkowatych, kolcoroślowatych, czy pochrzynowatych) nie kończą się wolno. Liścień pojedynczy. Kwiaty Trójkrotne, okwiat w dwóch okółkach po trzy listki, zwykle niezróżnicowany (trójkrotne kwiaty występują też u blisko spokrewnionych grup – zieleńcowców i magnoliowych). Pręciki wyraźnie zróżnicowane na główkę z szeroko osadzonymi pylnikami i wąską nitkę, nadległe listkom okwiatu. Miodniki rozwijają się w ścianie zalążni. Nasiona Przeważnie bielmowe, zarodek z jednym liścieniem.