łac. przyrostek zdrabniający -ella. pygmaea: „karłowaty”, od gr. πυγμαιος pugmaios „karłowaty, wielkości pięści”, od πυγμη pugmē „pięść”.
Zasięg występowania Pigmejka karłowata występuje na obszarach górnego biegu Amazonki w południowej Kolumbii, zachodnia Brazylii, północno-wschodnim Ekwadorze i północnym Peru, na północ od Solimões (górny bieg Amazonki) i Napo, na wschód do ujścia Japurá i na południe od Caqueta do Andów.
Morfologia Pigmejka karłowata jest najmniejszym przedstawicielem małp – długość ciała (bez ogona) 12–16 cm, długość ogona od 17–23 cm; masa ciała 85–140 g. Samice są nieco większe od samców. Futro zielonożółte z ciemnobrązowymi plamami, na brzuchu żółtopomarańczowe.
Ekologia left|thumb|200 px|Dwie pigmejki podczas iskania Pigmejki karłowate żyją najczęściej w parach lub małych, rodzinnych grupach. Opiekę nad młodymi sprawuje ojciec oraz ewentualnie starsze męskie potomstwo; rola matki sprowadza się głównie do karmienia.
Doskonale wspina się po drzewach dzięki przystosowanym do tego celu pazurom. Pigmejka karłowata jest aktywna w dzień;