Przed wynalezieniem i zastosowaniem koła garncarskiego naczynia gliniane wykonywano różnymi metodami i technikami; miały one jednak zdecydowanie niższą wydajność i dawały najczęściej produkt o gorszej jakości.
Współczesne koła garncarskie są napędzane elektrycznie, jednak szybkość przy wolnych obrotach jest i tak zbyt duża do tego, aby wykonywać ornamenty stosowane dawniej (zygzaki, fale, falbanki). Dlatego rekonstrukcja tradycyjnych wyrobów wymaga stosowania zwykłego koła zamachowego. Prawidłowo wykonane koło tradycyjne jest lepsze od mechanicznych pod względem uniwersalności przy pracy. Wymaga jednak dobrej koordynacji pracy rąk i nóg. Powtarzalność kształtów powstających na kołach garncarskich jest zależna od umiejętności manualnych garncarza.
Problem doboru surowca Podstawowe zasady, jakimi powinien kierować się garncarz, to osiągnięcie pożądanego kształtu naczynia o jak najcieńszych ściankach i możliwie gładkiej niepofalowanej powierzchni zewnętrznej. Dobierając glinę do koła garncarskiego, wybiera się materiał o strukturze gładkiej, bez zanieczyszczeń, uzyskiwanej przez szlamowanie gliny. Często jest to kompozycja kilku składników o odmiennych właściwościach fizykochemicznych. Materiał bardziej suchy jest twardszy, lecz pozwala na wyciągnięcie wysokich, cienkich ścian.