Historia thumb|Widok katedry według Heinricha Wilhelma Teichgräbera Obecna katedra jest czwartą na tym miejscu. Pierwszy kościół misyjny i od 827 katedralny za czasów Karola Wielkiego i pierwszego biskupa Halberstadt Hildegrima miała prawdopodobnie formę trójnawowej bazyliki, z niewielkim wydzielonym, zamkniętym prostokątnie prezbiterium, nawy boczne zamykały dwa wyższe od nich aneksy. Za czasów biskupa Thiatgrimsa powiększono i podwyższono prezbiterium, prawdopodobnie było flankowane od wschodu dwoma wieżami, od zachodu dodano kaplicę na planie krzyża greckiego. Za czasów Ottona I katedrę gruntownie przebudowano, była to trójnawowa bazylika z transeptem, z prezbiterium i kaplicą od wschodu – powtórzono plan kaplicy, zaś na miejscu dawnej zachodniej wzniesiono masywny westwerk. Budowę obecnej katedry, powstałej na miejscu zniszczonej przez wojska Henryka Lwa, rozpoczęto od 1236 roku, wpierw wybudowano wysmukłe prezbiterium w typie francuskiego gotyku katedralnego, które otrzymało ambit, z kaplicą Mariacką. Następnie dodano nawę główną, najmłodszą partią są nawy boczne. Rok 1491 uznaje się za datę zakończenia budowy. W XIX wieku przeszła szereg konserwacji, zaś forma obecnej fasady zachodniej z wieżami ostatecznie się uformowała pod koniec XIX wieku. Pomimo zniszczeń z ostatniej wojny ocalały najcenniejsze dzieła.