1 Czechosłowacka Samodzielna Brygada (, ) – czechosłowacka jednostka wojskowa u boku Armii Czerwonej podczas II wojny światowej.
Historia Brygada powstała 10 maja 1943 w Nowochopiorsku na bazie 1 Czechosłowackiego samodzielnego batalionu piechoty. Od 12 czerwca jej dowódcą był płk (od 16 grudnia generał) Ludvík Svoboda.
We wrześniu liczyła 3500 żołnierzy, w tym około 2200 Rusinów (w tym byłych więźniów łagrów), ok. 560 Czechów, ok. 340 Słowaków, ok. 200 Żydów i ponad 160 Rosjan. Wśród tych ostatnich było 21 oficerów i 148 specjalistów z zakresu techniki. Oprócz standardowego uzbrojenia Brygada miała na stanie 12 dział 76 mm, 6 haubic 122 mm, 10 lekkich samochodów pancernych BA-64B, 10 lekkich czołgów T-70 i 10 średnich czołgów T-34/76.
Brygada operacyjnie wchodziła w skład 1 Frontu Ukraińskiego. Na front przybyła w październiku. Jej szlak bojowy prowadził przez Kursk, Lgow, Worożba, Bachmacz, Pryłuki, Pietrowka, Nowy Byków, Kijów, Wasilków, Fastów, Krasnolesy, Biała Cerkiew, Buzówka, Sabarowka, Tetiew, Kazatin, Berdyszów, Połonne, Sławuta, Równe, Łuck, Starokonstantynów, Kamieniec Podolski i Czerniowce. Do największych walk Brygady należała bitwa o Kijów (3–6 listopada 1943), w rejonie Wasilkowa (9–11 listopada 1943), bitwa o Białą Cerkiew (31 grudnia 1943 – 2 stycznia 1944).