Za jednego z pierwszych twórców rock and rolla uznaje się Billa Haleya, którego utwór „Rock Around the Clock” z 1954 roku przyczynił się do ogromnej popularności nowego gatunku. W rozwoju wczesnego rocka wielką rolę odegrali także Elvis Presley, Chuck Berry, Little Richard, Fats Domino, Jerry Lee Lewis, Buddy Holly, Gene Vincent oraz Eddie Cochran. Artyści ci kształtowali podstawowe cechy rocka: wyraźny rytm, prostą harmonię, mocne brzmienie gitar i energiczny sposób wykonania.
W latach sześćdziesiątych centrum rozwoju rocka częściowo przeniosło się do Wielkiej Brytanii. Ogromny wpływ na historię gatunku wywarł zespół The Beatles, który połączył prostotę rock and rolla z nowoczesnymi rozwiązaniami melodycznymi i studyjnymi. Równocześnie popularność zdobyły zespoły The Rolling Stones, The Animals, The Kinks, The Who, Cream i Pink Floyd. Istotne znaczenie miał także instrumentalny zespół The Shadows.
W tym samym okresie rock zaczął łączyć się z innymi gatunkami muzyki oraz z ideami kontrkultury młodzieżowej. Dużą rolę odegrali Bob Dylan, który wprowadzał do rocka bardziej poetyckie i społecznie zaangażowane teksty, oraz Jimi Hendrix, uznawany za jednego z najwybitniejszych gitarzystów w historii muzyki rockowej.