Istotnie różnią się wielkością. Największa z fokowatych mirunga południowa, osiąga w przypadku samców 4,5–5 m długości przy masie ciała 1500–3000, a nawet 3700 kg. Najmniejszymi przedstawicielkami rodziny są z kolei nerpy, ważące od 50 do 90 kg. Występuje często dymorfizm płciowy, niekiedy silnie wyrażony, dotyczący wielkości ciała. Samice wspomnianej mirungi południowej osiągają długość 3–3,5 m i masę 600–800 kg. Podobnie wygląda sytuacja u nieco mniejszej od swej południowej krewniaczki mirungi północnej. Natomiast u wszystkich czterech gatunków antarktycznych sytuacja wygląda odwrotnie, to samice są większe. Przykładowo samica amfitryty lamparciej osiąga masę od 225 do 590 kg, podczas gdy samiec nie przekracza 455 kg. Z kolei u krabojada foczego różnica ta jest niewielka. Samica jest większa też u fokowąsa brodatego i mniszki hawajskiej, ale już nie u mniszki śródziemnomorskiej. Rozmiary zależą też często od populacji. Szarytki morskie z zachodniego Atlantyku są większe od tych ze wschodniego. Również podgatunki foki pospolitej różnią się wielkością.
Fokowate cechują się ułatwiającym pływanie opływowym kształtem ciała. Nie mają małżowin usznych w przeciwieństwie do uchatkowatych, mają rzadkie włosy i większą część kończyn skrytą w tułowiu.