Pod koniec XIX wieku następowały gwałtowne przemiany w łonie europejskich społeczeństw preindustrialnych. Doprowadziły do powstania społeczeństwa industrialnego. Obecnie mówi się o początkach ery społeczeństw postindustrialnych. Narodziny socjologii wiążą się z tymi gwałtownymi zmianami społecznymi, stąd wielu teoretyków uważa, że głównym przedmiotem badań socjologii są nowoczesność i społeczeństwo przemysłowe.
Efekty zastosowań socjologii i badań socjologicznych można zaliczyć do trzech kategorii: budzenie, ujawnianie uprzednio niedostrzeganej problematyki; wskazywanie na możliwości wywoływania skutków długofalowych; wskazywanie bezpośrednich, a dotąd nieznanych możliwości zastosowawczychAdam Podgórecki, Socjologia jako narzędzie polityki społecznej, [w:] Socjotechnika, Książka i Wiedza, Warszawa 1968, t. 2, s. 547–548..
Socjologia jest wykładana jako przedmiot akademicki na wielu kierunkach studiów oraz funkcjonuje jako oddzielny kierunek studiów na wielu uczelniach w Polsce.