thumb|245px|Wartownicy w postawie zasadniczej z karabinami (Tajpej) Postawa zasadnicza – ustalona w regulaminach wojskowych (także policyjnych, strażackich, harcerskich, Związek Strzelecki) postawa pojedynczego żołnierza (funkcjonariusza, harcerza, strzelca) sygnalizująca jego gotowość do przyjmowania rozkazów od przełożonych. Przyjmowana jest na komendę „baczność!” lub po usłyszeniu od przełożonego zapowiedzi komendy.
W postawie zasadniczej żołnierz (sam lub w szyku) stoi nieruchomo wyprostowany, równomiernie rozkładając ciężar ciała na obu całych stopach (a nie głównie na palcach albo na piętach), twarzą do linii frontu. W różnych armiach i formacjach zmilitaryzowanych na świecie szczegóły postawy (ułożenie nóg i dłoni) różnią się nieznacznie.
Polska mały|left|Żołnierz w postawie zasadniczej bez broni; u dołu dokładniej pokazane ułożenie jego dłoni thumb|245px|Formacja Wojska Polskiego w postawie zasadniczej, z bronią „przez pierś” thumb|245px|Wartownik królewski w Londynie w postawie zasadniczej z szablą W Polsce przyjęto, że pięty stojącego w postawie zasadniczej żołnierza winny się dotykać, natomiast czubki butów powinny być nieco rozchyloneTak, by odległość między dużymi palcami nóg wynosiła długość własnej stopy;