Czepiak czarny (Ateles paniscus) – gatunek ssaka naczelnego z podrodziny czepiaków (Atelinae) w obrębie rodziny czepiakowatych (Atelidae).
Zasięg występowania Czepiak czarny występuje w regionie Gujana (na wschód od rzeki Essequibo, ale z wyłączeniem nizinnych równin przybrzeżnych) i północno-wschodniej Brazylii w stanach Amazonas, Pará i Amapá; występowanie na zachód od Essequibo i w Wenezueli wątpliwe.
Taksonomia Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku szwedzki przyrodnik Karol Linneusz, nadając mu nazwę Simia paniscus. Miejsce typowe to „Ameryka Południowa: Brazylia” (), ograniczone w 1803 roku przez Étienne’a Geoffroy Saint-Hilaire’ego do Gujany Francuskiej. Linneusz swój opis oparł na „The four-fingered Monkey” Patricka Browne’a z 1756 roku i „Guariba” Georga Marggrafa z 1648 roku. Jako lektotyp Antonius Maria Husson wyznaczył w 1978 roku okaz opisany przez Browne’a.
Granica występowania między A. paniscus a A. belzebuth to rzeka Rio Branco w stanie Roraima w północnej Brazylii.
Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten takson za gatunek monotypowy.