W 1849 roku wieś ta staje się własnością miejską, tym samym zaczyna funkcjonować jako jedna z dużych dzielnic Zamościa. Nowa Osada w 1854 roku była zamieszkana przez 1576 osób i posiadała 25 ulic, przy których stało 9 budynków murowanych i 227 drewnianych. Powoli przedmieście to przybierało formę małego miasteczka, szczególnie gdy przeniesiono tu władze miejskie (do 1866 roku) i jarmarki, a wkrótce powstawały zespoły budynków poczty i drewniana bóżnica. Po kasacie twierdzy (1866) zezwolono na murowaną zabudowę i zaczęły powstawać zajazdy i młyny oraz nowa bóżnica i duży browar. Nowa Osada posiadała 542 ha uprawianej ziemi, w tym 131 łąk. Najlepsze czasy dla Nowej Osady przypadają na okres międzywojenny, kiedy to (po I wojnie światowej) utworzono Gminę Nowa Osada, do której należały miejscowości: Czołki, Horyszów, Chyża, Jarosławiec Mały, Kalinowice Ordynackie, Karolówka, Pniówek, Szopinek, Wólka Horyszowska i Wólka Panieńska. Nowa Osada w 1937 roku była zamieszkana przez 8,5 tysiąca osób (z czego Żydzi stanowili 70%). W 1938 roku rozpoczęto tu budowę kościoła pw. św. Krzyża. Przez wiele lat po II wojnie światowej Nowa Osada (coraz częściej określana jako Nowe Miasto) niewiele się zmienia. Stopniowo do przebudowy płn. części Nowego Miasta dochodzi dopiero na początku lat 70.