pojęcie było rozwijane przez lewicowych teoretyków, takich jak Franz Leopold Neumann, Leo Löwenthal, Rudolf Hilferding, którzy odnosili je jednak wyłącznie do faszyzmu i nazizmu, nie do ZSRR.
Koncepcja stała się bardziej popularna w okresie zimnej wojny, gdy w głównym, antykomunistycznym dyskursie politycznym krajów zachodnich, miała na celu podkreślenie podobieństw między państwami faszystowskimi a systemem panującym w ZSRR, państwach bloku wschodniego i ogólnie wszelkich państwach komunistycznychAndrew Defty, Britain, America and Anti-Communist Propaganda 1945-1953: The Information Research Department, 2007, rozdziały 2-5.George A Reisch, How the Cold War transformed philosophy of science: to the icy slopes of logic, 2005, s. 153–154.Słownik języka polskiego PWN: totalitaryzm..
Określenie to nie jest używane jedynie w stosunku odnoszącym się do krajów współcześnie dyktatorskich, a także przeszłych krajów faszystowskich, narodowosocjalistycznego i komunistycznych, a może być też używane w określeniu na systemy panujące jeszcze w dawniejszych czasach w wielu krajach. Wielu filozofów używało zbliżonych terminów na określenie takich systemów. Termin totalitaryzm wszedł jednak dopiero w latach 20.