Tryby pracy Vim jest przede wszystkim edytorem modalnym, tzn. mającym więcej niż jeden tryb pracy. Zależnie od sposobu liczenia, Vim ma od trzech trybów „elementarnych” (NORMAL, INSERT i COMMAND-LINE/EX) do jedenastu. Według twórcy Vima można wyróżnić aż 6 trybów podstawowych (basic modes) i 5 dodatkowych (additional modes). Ich opis znajduje się w bardzo obszernej dokumentacji podręcznej, dostępnej z poziomu Vima. Wprowadzenie w terminologię i specyfikę trybów uzyskuje się po wpisaniu :help vim-modes w tzw. trybie Ex. Przejście w tryb Ex zawsze zaczyna się od dwukropka (poprzedzonego wciśnięciem klawisza w przypadku trybu wyjściowego innego niż NORMAL).

Zmiana trybu Dalszy opis skupia się na trybach NORMAL, VISUAL i REPLACE. Tryb INSERT nie wymaga osobnego opisu jako wspólny wszystkim edytorom pełnoekranowym.

Domyślnie edytor Vim wita użytkownika trybem NORMAL. Zmiana trybu NORMAL na VISUAL wymaga wpisania małej litery v (należy zwracać uwagę na stan klawisza ).