Jako wkłady do filtracji mechanicznej stosuje się: gąbki poliuretanowe o różnej ziarnistości waty akwarystyczne z materiałów syntetycznych złoża żwiru kwarcowego o różnej ziarnistości ziemię okrzemkową Wszystkie wkłady mechaniczne stosowane w filtrach mechanicznych powinny być obojętne chemicznie, nie wydzielać do wody samoistnie lub w wyniku reakcji z nią żadnych substancji chemicznych. Poza ogólnym podziałem filtrów filtry mechaniczne można podzielić na te o szybkim i o powolnym przepływie wody przez wkład filtracyjny. Filtry o powolnym przepływie mają zastosowanie w akwariach z narybkiem i najczęściej są filtry gąbkowe zasilane napowietrzaczem.
Zastosowanie Filtr mechaniczny może być zastosowany jako: samodzielny filtr pracujący niezależnie obok innych filtrów np. biologicznych, z tym że w zależności od potrzeb może być ich w akwarium więcej niż jeden. jako pre filtr wstępnie oczyszczający wodę przed jej podaniem do innego rodzaju filtra np.