Systemy społeczne traktowane są przez niego jako posiadające własne potrzeby funkcjonalne, a ich niezaspokojenie prowadzi do tego, że stany „normalne” społeczeństw zmieniają się w „patologiczne”.
Bronisław Malinowski, jeden z twórców funkcjonalizmu w socjologii, rozpatrywał funkcję w odniesieniu do sposobu wyjaśniania faktów antropologicznych, aby zrozumieć istotę kultury „ludów tubylczych”. Definiował to pojęcie jako rolę tychże faktów w całościowym systemie kultury, sposób ich wiązania się wewnątrz systemu oraz jako sposób powiązania systemu z otoczeniem.
W krytycznej analizie funkcjonalnej, którą zastosował Robert K. Merton, charakteryzując założenia wczesnego funkcjonalizmu: funkcjonalną jedność społeczeństwa, funkcjonalny uniwersalizm oraz funkcjonalną niezbędność, rozróżnił z jednej strony funkcje pozytywne (eufunkcje) i negatywne (dysfunkcje) elementów systemu społecznego, a z drugiej jawne i ukryte. Odrzucając niezbędność funkcjonalną elementów systemu społecznego, wprowadził koncepcję alternatyw funkcjonalnych.