Zaskroniec zwyczajny jest sympatryczny z pozostałymi gatunkami z rodzaju Natrix na znacznej części zasięgu ich występowania. Najstarszym znanym przedstawicielem rodzaju jest N. mlynarskii z wczesnego oligocenu Francji. Do rodzaju Natrix należą także wymarłe N. sansaniensis, N. merkurensis i N. longivertebrata. Pozostałe gatunki zaliczane niegdyś do Natrix przeniesiono do innych rodzajów. Molekularne analizy filogenetyczna sugerują, że zaskroniec żmijopodobny jest najbardziej bazalną linią ewolucyjną w obrębie współczesnych zaskrońców, zaś zaskroniec rybołów jest siostrzany do gatunków dawniej klasyfikowanych jako zaskroniec zwyczajny. Natrix natrix sensu stricto (zaskroniec zwyczajny) prawdopodobnie jest gatunkiem siostrzanym do kladu obejmującego N. helvetica i N. astreptophora. Klad obejmujący wszystkie współczesne gatunki zaskrońców powstał prawdopodobnie we wczesnym miocenie.
Do rodzaju należą następujące współczesne gatunki: Natrix astreptophora Natrix helvetica Natrix maura Natrix natrix – zaskroniec zwyczajny Natrix tessellata – zaskroniec rybołów
Dendrogram zaskrońców według Schöneberga i współpracowników (2023), z szacowanym czasem rozejścia się poszczególnych linii ewolucyjnych podanym w milionach lat:
Przypisy
Kategoria:Połozowate