Pierwszym pionem odpowiedzialnym za zwalczanie szpiegostwa w strukturach Czeki było Biuro Kontrwywiadowcze WCzk, ros. Kontrrazwiedywatielnoje Biuro, lub KRB WCzK, na czele którego stanął jako kierownik Konstantin Szewaro-Wójcicki, a w marcu 1918 roku zastąpił go sam Feliks Dzierżyński. Po likwidacji KRB WCzK kolejnym pionem odpowiedzialnym za kontrwywiad cywilny w strukturach Czeki był Wydział do Walki ze Szpiegostwem w ramach Oddziału do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, na jego czele stanął Jakow Blumkin. Także ten Wydział nie istniał zbyt długo, w lipcu 1918 roku zadania walki ze szpiegostwem przejął nowo utworzony Pododdział Wojskowy z W. Januszewskim jako kierownikiem. Jeszcze przed końcem 1918 roku Pododdział Wojskowy przemianowano na Oddział Wojskowy, który został utworzony z połączenia Oddziału I Zarządu Rejestracyjnego Sztabu Polowego [RWSR] i Pododdziału Wojskowego Oddziału do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem. 19 grudnia jest obchodzony jako święto kontrwywiadu. W styczniu 1919 roku nastąpiła kolejna zmiana, Oddział Wojskowy został zastąpiony przez Oddział Specjalny. Oddział Specjalny zajmował się kontrwywiadem ogólnym i wojskowym oraz ochroną granic. Naczelnikiem Oddziału Specjalnego był m.in.