Psychologowie związani z tym kierunkiem badawczym zajmują się opisywaniem mechanizmów psychicznych, które determinują postawy antyspołeczne i zachowania agresywne względem danych grup społecznychYoung-Bruehl, Elisabeth. 1996. The Anatomy of Prejudices. Cambridge, MA: Harvard University Press.. Psychologia stereotypów i uprzedzeń pokazuje w jaki sposób jednostki uczą się stereotypów, utrwalają je i powtarzają, a także w jaki sposób usprawiedliwiają stosowaną przemoc, m.in. za pomocą zjawiska dehumanizacji. Zjawisko stereotypu połączone jest zwykle ze zjawiskiem antyspołecznych uprzedzeń, polegającym na podtrzymywaniu i reprodukcji fałszywych mniemań związanych z określonymi osobami czy grupami oraz na podstawie nienawiści, niechęci względem nichNelson, T. (2003). Psychologia uprzedzeń (s. 342). Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne. ..
Socjologowie odmienności koncentrują się na opisywaniu opresji społecznej, bazując nie na indywidualnych predyspozycjach jednostek, lecz na zakodowanych kulturowo mechanizmach wykluczenia. Mogą one ulec instytucjonalizacji – stać się elementem prawa, będąc reprodukowanym przez instytucje państwowe (zob. apartheid).