Historia thumb|upright=1.24|Fragment rosyjskiej ikony symbolizującej lato: • Jerzy Zwycięzca, w dniu którego rozpoczyna się sezon letni • Jan Chrzciciel, w którego dniu świętuje się przesilenie letnie • Dymitr z Tesaloniki, w którego dniu kończy się sezon letni Według wielu badaczy Noc Kupały to schrystianizowane prasłowiańskie święto przesilenia letniego. Według „Noc Kupały łączyła w sobie dwa elementy: pogański i chrześcijański”. Według Hołobuckiego i Karadobrej jednym z argumentów przemawiających za starożytnością święta jest wytwarzanie ognia poprzez tarcie drewna. Natomiast według Andrzeja Kempińskiego „Widoczna ambiwalencja (mężczyzna-kobieta, ogień-drewno, jasność-ciemność) zdaje się świadczyć o prastarej genezie święta łagodzącego sprzeczności dualnego społeczeństwa”. Punkt widzenia na przedchrześcijańskie pochodzenie święta jest krytykowany przez historyka i etnografa .
Bóstwo Kupała
Od XVII w. pojawiają się źródła, według których święto jest poświęcone bóstwu Kupało, którego mieli czcić Słowianie. Współcześni badacze negują jednak istnienie takiego bóstwa.
Obrzędy i wierzenia thumb|Iwan Kupała, kwiat paproci. (znaczek Ukrainy), 1997 W tym dniu zwyczajowo modlono się do św. Jana Chrzciciela przy bólach głowy i za dzieci.