W 1783 r. nastąpiło nadanie praw miasta powiatowego (ujezd) i wodowanie pierwszego statku w miejscowej stoczni. Od 1783 do ok. 1793 roku w mieście działała Kompania Handlowa Polska (tzw. Kompania Chersońska) – pierwsze polskie przedsiębiorstwo żeglugowe. Miała miejsce znaczna migracja Polaków do Chersonia i w 1783 powołano polski konsulat w mieście.
W 1803 r. miasto stało się stolicą guberni chersońskiej. Według Słownika geograficznego Królestwa Polskiego z 1880 r. miasto zamieszkiwali głównie Ukraińcy, Grecy i Żydzi.
XX wiek mały|lewo|Teatr Miejski na widokówce sprzed 1917 roku Okupowany przez III Rzeszę od 19 sierpnia 1941 do 13 marca 1944 roku. W sierpniu 1941 mieścił się tu podobóz obozu przejściowego Dulag 123. Pod koniec września 1941 r. wojska okupacyjne przeniosły kilka tysięcy mieszkańców do więzienia miejskiego, a następnie kilka dni później rozstrzelali ich w miejscach między wsią Zelenowka a samym Chersoniem. Egzekucje, w wyniku których zginęło ponad dziesięć tysięcy mieszkańców, trwały dwa dni. W kwietniu 1942 do Chersonia przeniesiono z Rzeszowa niemiecki obóz jeniecki Stalag 370, następnie przeniesiony do Symferopola w lipcu 1942.