w drugim działali chłopcy związani ze środowiskiem narodowym, należący do Organizacji Młodzieży Narodowej (działającej w Sanoku przy Towarzystwie Młodzieży Polskiej „Znicz”), z której później wydzielono Organizację Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie”, zgrupowani wokół wydawanego periodyku „Teka” – i z uwagi na to określani jako Tekowcy.
25 sierpnia 1900 gimnazjum zostało odwiedzone przez Namiestnika Galicji Leona Pinińskiego. 9 marca 1908, przy okazji oględzin skutków powodzi w Sanoku, budynek gimnazjum odwiedził Namiestnik Galicji Andrzej Potocki, któremu przedstawiono kwestię przejęcia na własność niszczejącego gmachu szkoły przez rząd (namiestnik obiecał zająć się sprawę, zaś miesiąc później 12 kwietnia 1908 został zamordowany we Lwowie). Także w 1908 maturę zdała pierwsza w historii uczennica i od tej pory dziewczęta pojawiały wśród absolwentów gimnazjum. Młodzież gimnazjalna zaangażowała się w ruch niepodległościowy, w 1911 została stworzona VII Polska Drużyna Strzelecka w Sanoku (mimo oficjalnego zakazu przynależności dla uczniów gimnazjum), ponadto na gruncie Organizacji Młodzieży Niepodległościowej „Zarzewie” powstała Drużyna Skautowa im. hetmana Stanisława Żółkiewskiego – Ex ossibus ultor.
I wojna światowa