Przesłanki orzeczenia separacji Według prawa polskiego przesłanką separacji jest zupełny (lecz nietrwały) rozkład pożycia małżonków rozumiany jako całkowity zanik więzi psychicznej, fizycznej oraz gospodarczej pomiędzy małżonkami (trwałość rozkładu jest konieczną przesłanką orzeczenia rozwodu). Nie można jej jednak orzec, jeżeli z tego powodu ucierpiałoby dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków lub jeżeli udzielenie separacji byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznegoArt. 611 § 2 KRO.. Separację można natomiast orzec na zgodny wniosek małżonków, gdy nie mają oni wspólnych małoletnich dzieciArt. 611 § 3 KRO.. Sąd nie orzeka wówczas o winie rozkładu pożycia, lecz następują takie skutki, jakby żaden z małżonków nie ponosił winyArt. 613 § 2 KRO..
Zbieg pozwów o separację i rozwód Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, sąd orzeka rozwódArt. 612 § 1 KRO.. Jeżeli orzeczenie rozwodu jest niedopuszczalne (może istnieć związek na tle fizycznym, psychicznym, ekonomicznym lub chodzi o dobro małoletnich dzieci), a żądanie orzeczenia separacji jest uzasadnione, sąd orzeka separacjęArt. 612 § 2 KRO..