W ruchu prostoliniowym W ruchu po linii prostej kierunek prędkości jest ustalony, więc można ją traktować tak jak wielkość skalarną. Wówczas przyspieszenie określa wzór:
W ruchu jednostajnie zmiennym Gdy przyspieszenie jest stałe (), wzór definicyjny przybiera postać
gdzie jest przyrostem prędkości w czasie
Przyspieszenie w ruchu krzywoliniowym thumb|250px|Przyspieszenie styczne i normalne
Jeżeli punkt porusza się po torze krzywoliniowymM. Paluch, Mechanika teoretyczna, Wydawnictwo Politechniki Krakowskiej, Kraków 2006., wówczas jego całkowite przyspieszenie może być rozłożone na dwie składowe: prostopadłą do toru ruchu zwaną przyspieszeniem dośrodkowym lub normalnym (oznaczanym ) i składową równoległą do toru, zwaną przyspieszeniem stycznym (ozn. ).
Wektor przyspieszenia całkowitego jest sumą jego składowych – normalnej i stycznej
Składowe – styczna i normalna – są wzajemnie prostopadłe i dlatego wartość przyspieszenia całkowitego jest równa:
Przyspieszenie dośrodkowe (normalne)