W 2008 ukończył Akademię Liderów Samorządowych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W 2012 uzyskał stopień doktora nauk humanistycznych za rozprawę Zreformowany system edukacji w kontekście funkcjonowania samorządu lokalnego. Studium analityczne na przykładzie Gminy Sanok w latach 1999–2009, napisaną pod kierunkiem ks. prof. dra hab. Janusza Jana Mierzwy na Wydziale Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, obronioną w lipcu 2012.
11 września 2012 we własnym domu w sanockiej dzielnicy Dąbrówka Mariusz Szmyd zastrzelił żonę, a następnie postrzelił siebie w głowę. Po próbie samobójczej przebywał w Szpitalu Wojewódzkim nr 2 w Rzeszowie, zaś od połowy listopada 2012 znajdował się na oddziale neurologicznym sanockiego szpitala. Prowadząca śledztwo Prokuratura Okręgowa w Krośnie była przygotowana postawić mu zarzut zabójstwa i nielegalnego posiadania broni, jednak nie doszło do tego ze względu na jego stan zdrowia. Zmarł 10 maja 2013 o godzinie 7:30 na oddziale wewnętrznym sanockiego Szpitala Specjalistycznego. 14 maja 2013, po mszy św. w kościele pw. św. Antoniego w Czerteżu, został pochowany w grobowcu rodzinnym na cmentarzu przy cerkwi Przemienienia Pańskiego w Czerteżu.