Ukształtowanie poziome Linia brzegowa na pacyficznym wybrzeżu jest słabo rozwinięta, niemal na całej długości ma wybitnie wyrównany charakter i jest całkowicie pozbawiona zatok i półwyspów. Inaczej jest z niewielkim odcinkiem wybrzeża na północy. Linia brzegowa karaibskiego wybrzeża jest urozmaicona, Zatoka Honduraska jest w tym regionie nacechowana mniejszymi zatokami. Wybrzeże gwatemalskie na całej swej długości jest płaskie, na północy w wielu miejscach jest mangrowe i zabagnione. Wybrzeże na południu zaliczane jest do typu lagunowego.
thumb|310px|Wulkan Tajumulco (4220 m n.p.m.)
Budowa geologiczna Trzon Gwatemali stanowią sfałdowane w orogenezie alpejskiej góry wchodzące w skład systemu północnoamerykańskich Kordylierów. System górski na obszarze Gwatemali budują skały różnego wieku. Najstarsze są fragmenty paleozoicznych intruzji, których główny udział stanowią granity. Do starych struktur należą zmetamorfizowane sekwencje paleozoiczne i dolnopaleozoiczne skały osadowe. Wyżej wymienione struktury geologiczne stanowią jądrowe partie sfałdowanych i nasuniętych jednostek strukturalnych. Gwatemalskie Kordyliery przykryte są młodszymi osadami wulkanicznymi, jakimi są świeże lawy oraz tufy wulkaniczne. Region, na południu systemu Kordylierów jest aktywny wulkanicznie.