Rys historyczny thumb|240px|Udzielanie posługi lektoratu w bazylice w Katowicach-Panewnikach w 2012 Chrześcijaństwo czasów starożytnych znało i praktykowało szereg ustanowień (łac. institutiones), do których zaliczano takie stany w Kościele, jak wyznawcy, wdowy, lektorzy, dziewice, subdiakoni, egzorcyści (uzdrawiający), akolici, ostiariusze oraz doktorzypor. Bogusław Nadolski, Sakrament święceń (Sacramentum ordinis), s. 1410: Leksykon liturgii, Poznań 2006, ss. 1404-1429..
Gdy około piątego wieku drobniejsze urzędy kościelne (ostiariat, lektorat, egzorcystat, akolitat i subdiakonat) stały się wyłącznie stopniami prowadzącymi do kapłaństwa, nazwano je święceniami niższymi, dla odróżnienia od święceń wyższych (diakonatu, prezbiteratu i biskupstwa), związanych z posługą sakramentalnąpor. Bogusław Nadolski, Posługi liturgiczne: Leksykon liturgii, Poznań 2006, ss. 1203-1205; zob. Statua Ecclesiae antiqua, can. 92.. Święceń niższych nigdy nie udzielano przez nałożenie rąk, ale przez wręczenie przedmiotu oznaczającego dany urząd (np. lektor otrzymywał księgę czytań biblijnych).