W Bizancjum Tytuł utworzył ze słów sebastos i autokrator cesarz Aleksy I Komnen (1081–1118) w trakcie zabiegów o tron cesarski. Aleksy odrzucił wówczas propozycję swego szwagra Nicefora Melisena dotyczącą podziału Cesarstwa na część europejską i azjatycką i pozyskał go obietnicą nadania tytułu cezara. Chcąc zapewnić bratu Izaakowi pierwszeństwo przed Melisenem, utworzył specjalnie dla niego nowy tytuł, który w hierarchii tytułów znalazł się przed tytułem cezara. Anna Komnena nazywa sebastokratora „drugim cesarzem” i notuje, że wraz z cezarem przysługiwało mu prawo noszenia korony, choć nie diademu cesarskiego. Za panowania Komnenów tytuł przysługiwał wyłącznie członkom rodziny cesarskiej, najczęściej młodszym synom cesarza. Tytuł sebastokratora zachował wysoką, drugą, pozycję wśród tytułów cesarskich do 1163 roku, kiedy to cesarz Manuel I Komnen utworzył tytuł despotesa. Do końca istnienia Cesarstwa tytuł sebastokratora był zarezerwowany dla członków rodziny cesarskiej. Ostatnim znanym sebastokratorem był władający pod koniec XIV wieku Moreą Demetriusz Kantakuzen].