Życiorys Urodził się prawdopodobnie w katolicko-kalwińskiej rodzinie szlacheckiej herbu Topór, jako syn Hieronima Nekandy-Trepki, dworzanina Stefana Batorego, i Elżbiety Prowanówny, herbu Kolumna. W wieku dojrzałym prawdopodobnie nawrócił się na katolicyzm. Był właścicielem wsi Czaple w Miechowskiem. Swój majątek, niezbyt zresztą duży, po śmierci ojca, która nastąpiła w 1630, sprzedał i osiedlił się w Krakowie. Tam też zdeponował swoją gotówkę i ruchomości. Należał do szlachty rentierskiej, co wcale nie oznaczało, że zbankrutowanej. Szlachta ta była traktowana tak samo, jak szlachta folwarczna posiadająca co najmniej 10 kmieci osiadłych. Zaliczano ją więc do szlachty średniozamożnej, nie zaś ubogiej. Przyczyn nieszczęść upatrywał w nadmiernym bogaceniu się mieszczan i nielegalnym przenikaniu plebejuszy do stanu szlacheckiego. Zajął się tropieniem tego ostatniego zjawiska. Opierał się przede wszystkim na świadectwach ustnych, rzadko na archiwaliach. Informacje zbierał na salach sądowych, targach i sejmikach w Krakowie i Lublinie. Około 2 tysięcy podejrzanych przypadków opisał w dziele zwanym Liber generationis plebeanorum (Księga rodów plebejuszy), bardziej znanym jako Liber chamorum (Księga chamów). Opisał w nim wiele mechanizmów nielegalnego przenikania do stanu szlacheckiego.