Dominacja stanu szlacheckiego spowodowała wzrost roli norm, które odpowiadały interesom majątkowym szlachty. Do pierwszej grupy należą m.in. wprowadzenie nowoczesnego prawa o hipotekachBardach i inni, s. 285–286., zakaz legitymizacji nieślubnych dzieci przez następne zawarcie małżeństwa rodziców, czym chciano zapobiec nobilitacji kobiet niskiego stanu i ich potomstwa)Bardach i inni, s. 281., czy ograniczenie testamentowego dziedziczenia nieruchomości, hamujące proces bogacenia się instytucji kościelnych kosztemBardach i inni, s. 285.. Do drugiej grupy zaliczają się m.in. kary utraty czci szlacheckiejBardach i inni, s. 277., adopcja do herbuBardach i inni, s. 280., fakultatywna legalność pojedynkówBardach i inni, s. 291..
Także w postępowaniu procesowym funkcjonowały normy uprzywilejowujące szlachtę, m.in.: w procesie o zbiegłych poddanych (chłopów) nie obowiązywało przedawnienieBardach i inni, s. 307., najwyższe sądy apelacyjne – Trybunał Koronny i Trybunał Główny Wielkiego Księstwa Litewskiego – miały charakter samorządowy. W 1578 Stefan Batory zrzekł się kompetencji najwyższego sądownictwa na rzecz szlachty, której deputaci do Trybunałów byli reprezentantamiBardach i inni, s. 264..