Historia Towarzystwo zostało założone staraniami inż. Kazimierza Kühna 25 lutego 1932 roku, jako Towarzystwo Popierania Kultury Regionalnej. W początkowym okresie działalności położono nacisk na ochronę przyrody (działania mające na celu utworzenie rezerwatów: bukowego w Złotym Potoku, w pobliżu Jasnej Góry, opiekę nad cisami i jałowcami w Częstochowie), ochronę i konserwację zabytków regionu oraz utworzenie stref turystycznych wokół miasta (co miało zaowocować ulgami dla turystów i pielgrzymów na przejazdy PKP). Już w 1934 ukazał się pierwszy numer Ziemi Częstochowskiej nakładem tysiąca egzemplarzy.
W okresie napaści i okupacji hitlerowskiej Towarzystwo przestało działać, a nieomal cały dorobek został zniszczony. Jedynie część dokumentacji uratował Kazimierz Saboka, ówczesny dyrektor Gimnazjum i Liceum im. Henryka Sienkiewicza. Towarzystwo ponownie zaczęło działać 11 kwietnia 1946, lecz w 1950 roku władze miejskie zawiesiły jego działalność. Oficjalnie umotywowane to było tym, że Towarzystwo częściowo dublowało pracę instytucji miejskich, lecz faktycznie powiązane to było z faktem, że TPKR kontynuowało przedwojenną tradycję, co nie podobało się władzy komunistycznej.