Główna Kluczowa Sztolnia Dziedziczna (niem. Hauptschlüsselerbstollen) – sztolnia wodna, a jednocześnie podziemny kanał wodny wybudowany w latach 1800–1869 między Zabrzem a Królewską Hutą na Górnym Śląsku głównie na potrzeby kopalni Królowa Luiza. Najdłuższa sztolnia dziedziczna, a jednocześnie najdłuższa budowla hydrotechniczna w europejskim górnictwie węglowym. Udostępniona częściowo dla zwiedzających jako Sztolnia Królowa Luiza.

Historia

Inicjatorem budowy i projektantem był Friedrich Wilhelm von Reden wraz z Johnem Baildonem. Projekt wzorowany był na podobnych rozwiązaniach, istniejących w kopalniach angielskich i węgierskich. Budowę sztolni rozpoczęto 23 czerwca 1799 roku. Sztolnia miała całkowitą długość 14,25 km. Wylot Głównej Kluczowej Sztolni Dziedzicznej znajdował się w Zabrzu, w dolinie rzeki Bytomki na wysokości 231,4 m n.p.m., gdzie przechodziła ona w wybudowany prawie równolegle Kanał Sztolniowy. Początek sztolni znajdował się koło szybu Krug I (później Jacek I), na terenie pola wschodniego kopalni Königsgrube (później „Król”) w Królewskiej Hucie. Spadek kanału wynosił 12,35 metra, czyli 0,87 m na kilometr. Jego szerokość wynosiła ok. 1,80 m, a wysokość ok. 2,5 m.