Pomimo zniesienia słynnego paragrafu 58 kodeksu karnego RFSRR (o działalności kontrrewolucyjnej) i rehabilitacji części ofiar Stalina, Chruszczow i jego następcy nie naruszyli potężnego aparatu terroru, który nadal krwawo rozprawiał się z rzeczywistymi bądź urojonymi wrogami socjalizmu.
Odwilż w Polsce
W historii Polski mianem odwilży określane są lata 1953–1957. Po śmierci Stalina w 1953 roku partia zliberalizowała kurs, zrezygnowała z popierania socrealizmu w sztuce, w ramach amnestii wypuszczono wielu więźniów politycznych. W 1954 roku nadawane przez Radio Wolna Europa audycje Za kulisami partii i bezpieki Józefa Światło przyczyniły się do znacznych zmian w aparacie bezpieczeństwa. Latem 1955 w Warszawie odbył się V Światowy Festiwal Młodzieży i Studentów, który wbrew intencjom organizatorów przyczynił się do otwarcia społeczeństwa na świat. W sierpniu 1955 roku ukazał się Poemat dla dorosłych Adama Ważyka, który wywołał dyskusję o realiach społeczno-ekonomicznych w ówczesnej Polsce. Podobną reakcję wywoływały artykuły w „Po prostu”, głównym czasopiśmie młodych działaczy dążących do zmian w Polsce.